Ik heb zelden zoveel executives, topambtenaren en zelfs ministers een powerpoint sheet zien overschrijven als de sheet die IBM Europe topman Larry Hirst dit voorjaar in Brussel liet zien. Toen Hirst alweer een paar slides verder was, gingen er talrijke vingers de lucht in of hij die ene nog even wilde laten zien. Men was nog niet klaar met kopiëren. Wat was dat dan voor slide? Het was een overzicht van alle grote technische innovaties sinds de achttiende eeuw en de onvermijdelijk crises die erop volgden. Je kan de historische klok erop gelijk zetten.

Even terug naar Brussel. Hirst vergeleek de recessie met eerdere periodes in de geschiedenis waarin de opkomst van ingrijpende vernieuwingen altijd gevolgd werd door een periode van paniek. Daarna gingen de innovaties pas ten volle toegepast worden. De industriële revolutie werd gevolgd door economische paniek in de achttiende eeuw. De periode van de stoom en spoorwegen leidde tot een crisis rond 1847. Daarna deed de periode van staal en elektriciteit zijn intree, die in de VS leidde tot de lange depressie van 1893. Begin twintigste eeuw brak het tijdperk van de olie aan met de auto en massaproductie. Dat had de beurscrash van 1929 tot gevolg. De brede toepassingen van die innovaties vonden pas na de Tweede Wereldoorlog plaats. Nu zitten we, met de ‘dot-com burst’ en de kredietcrisis, in de paniekperiode van het ICT Tijdperk. Met andere woorden, de brede toepassingen van alles wat internet ons te bieden heeft, zal dus pas na plaatsvinden nadat de crisis over is.

Van de week kwam ik erachter dat Hirst zijn ideeën had van Carlota Perez. Deze Venezuelaanse hoogleraar die aan de universiteiten van Cambridge en Tallinn werkt, doet al jaren historisch economisch onderzoek. Mensen hebben een sterke behoefte om de crisis te duiden en Perez doet dat, met een heldere precisie. Niet verwonderlijk dus dat zij de laatste jaren een veelgevraagd spreker is, vooral bij grote technologiebedrijven als IBM of Cisco. Haar boek, ‘The Dynamics of Bubbles and Golden Ages’ meldde in 2002 al dat, na de de dot-com burst, de grootste omwentelingen nog zouden komen. Nu hoorde ik vandaag op radio 1 een reportage over een non-fictie bestseller van een Spaanse academicus die het had over de crisis van 2010 die de crisis van nu zal doen verbleken. Dezelfde cycli passeren op de radio de revu, maar de ergste klap moet nog komen. Niks opleving. De huidige financiële injecties zijn niet meer dan amfetamine pillen voor een uitgeblust systeem. Even trekt de patiënt het wel weer, maar uitgeput raakt hij toch. Volgens Perez is de uitkomst van een en ander sterk afhankelijk van ons handelen. Als we instituties en systemen aan het einde van hun levenscyclus durven te veranderen, wacht ons een nieuwe gouden eeuw. Zo niet, dan is grote maatschappelijke onrust ons vooruitzicht voor de komende jaren.

Waar komt het vandaan en wat kunnen we doen? Verklaren van en richting geven aan de crisis is waar iedereen behoefte aan heeft. Het is waardeloos dat wij het hier in Nederland in de meeste media moeten doen met verklaringen vanuit de waan van de dag. We repareren de economie en de wagen kan weer de weg op. Maar wie de cyclische duiding van mensen als Carlota Perez serieus neemt en er de visies op organiseren van schrijvers als Don Tapscott, Clay Shirky of Charles Leadbeater naast legt, die kan niet anders dan tot de slotsom komen dat sociale innovatie nog veel urgenter is dan wij al dachten.

Bron: SocialeInnovatie.com

Dit artikel werd aangemaakt op vrijdag 4 september 2009 om 18:42 en werd geplaatst in Sociale Innovatie. U kunt de reacties van dit artikel volgen via de RSS 2.0 feed. Je kunt naar het einde gaan en een reactie plaatsen. Pingen is op dit moment niet toegestaan.