AMSTERDAM - De LHC-deeltjesversneller in Genève is sinds zondagnacht officieel de krachtigste deeltjesbotser ter wereld. Fysici van het CERN-deeltjeslab brachten een bundel protonen tijdens het inregelen van de systemen tot hogere energie dan ooit eerder in een versneller is gelukt.

Dat is maandag in Genève bekend gemaakt. De 27 kilometer lange LHC-machine is gebouwd om met ongeëvenaarde energie protonen op elkaar te schieten. Uit de brokstukken hopen fysici het bestaan van nieuwe krachten en deeltjes af te leiden.

Vorig jaar september werd de LHC onder grote mediabelangstelling in bedrijf gesteld. Negen dagen later legde een explosie in een koelsysteem het project stil. Pas vorige maand werd hij herstart.

De LHC bereikte zondagnacht met één bundel protonen heel even een energie van bijna 1,2 tera-elektronvolt (TeV), ruim boven de 1 TeV van de Tevatron-versneller in Chicago. Daarna werd de bundel instabiel en werd het experiment voorzichtigheidshalve direct afgebroken.

Uiteindelijk moet de LHC protonenbundels van 7 TeV gaan produceren. Vorige week werden bij lage energie voor het eerst ook echte botsingen tussen protonen gemaakt. Na een winterstop zal de versneller volgens de plannen eerst op halve kracht draaien. Fysici zullen vanaf dat moment, ondermeer met de mede door Nederland gebouwde Atlas-detector speuren naar nieuwe verschijnselen.

Bron: volkskrant.nl