De verkiezingsstrijd levert ons klompendansende en baby’s-kussende politici, maar bovenal heel veel opiniepeilingen en straatonderzoeken op. De tijd dat onze afkomst bepaalde welke politieke partij we steunden is voorbij en nu laten we ons meer dan ooit leiden door hoe de zetels volgens de peilingen verdeeld zijn. Van het bandwagon-effect tot strategisch stemmen, opiniepeilingen zijn van invloed. Maar zijn die peilingen wel betrouwbaar en hoe worden ze eigenlijk gemaakt? Labyrint gaat in deze verkiezingsspecial op zoek naar de kwaliteit van peilingen en de invloed ervan.

Elk moment van de dag nemen we ongemerkt steekproeven over onze omgeving. Terwijl we voorproeven bij het koken van een maaltijd, tijdens het uitgaan als we vluchtig kijken naar de eerste tafels of de rest van de kroeg gezellig zal zijn maar bovenal tijdens het stemmen. Want zetelpeilingen en vooral de interpretatie ervan heeft invloed op hoe wij stemmen en is dus een belangrijk onderdeel van de democratie. Tom van der Meer heeft hier onderzoek naar gedaan en vertelt waarom wij ons laten leiden door TNS-NIPO en Maurice de Hond.

Als die opiniepeilingen zo belangrijk zijn, dan is het wel te hopen dat ze ook een beetje goed zijn. Maar hier is best nog wat op aan te merken. Het is namelijk enorm ingewikkeld om een goede steekproef te nemen en wetenschapsjournalist Hans van Maanen vertelt ons met simpele voorbeelden uit ons dagelijks leven waarom dat zo is. Sterker nog, veel onderzoeken die je ziet in reclames of waar je over leest in krantenartikelen, falen vaak op enkele simpele punten.

Je kunt proberen de standaard valkuilen van opinieonderzoek een beetje te corrigeren en dat is precies wat Tom Louwerse doet. Hij houdt al lange tijd alle peilingen in de gaten en maakt een slimme schatting welke peilingen de mist in gaan en wat de ware uitkomst zou moeten zijn. Toch worden er belangrijke conclusies getrokken uit opiniepeilingen. Een belangrijk doel van de zetelpeilingen is om te zien hoe de kiezers reageren op het gedrag van de politieke partijen. Politici passen daar hun gedrag ten dele op aan.

Daarom onderzoekt Joop van Holsteyn op een hele nieuwe manier het gedrag van kiezers. Hij kan precies in kaart brengen hoeveel twijfel er leeft onder de mensen die aan een opinieonderzoek meedoen. Of ze van partij wisselen of niet en hoe zeker ze van hun keuze zijn. Gaan ze naar een andere partij of keren ze zich alleen af van de politiek.

Het enige onderzoek dat echt kan aantonen hoe de burger gaat stemmen, vindt pas plaats op 12 september tijdens de verkiezingen. Maar tot die tijd is het noodzakelijk om zetelpeilingen goed op waarde te kunnen schatten.

Dit artikel werd aangemaakt op woensdag 5 september 2012 om 17:19 en werd geplaatst in Mens & Maatschappij. U kunt de reacties van dit artikel volgen via de RSS 2.0 feed. Je kunt naar het einde gaan en een reactie plaatsen. Pingen is op dit moment niet toegestaan.