
Door Arnold Karskens
Volgens Defensie hebben Nederlandse militairen in Afghanistan ‘minder dan honderd’ slachtoffers onder burgers gemaakt. Wie alle gevallen optelt komt tot zeker drie keer zo veel…. In juni beschoten Nederlandse Apache-helikopters, op aanvraag van Australische troepen, twee auto’s in de regio Mirabad. Er vielen acht burgerdoden bij en vijf gewonden, waaronder een baby van drie maanden. Dat zeggen behandelende artsen tegenover De Pers en familieleden tegenover de Australische media. Bij navraag zegt het Nederlandse ministerie van Defensie dat alle slachtoffers ‘onomstotelijk taliban’ waren. Vreemd genoeg verzweeg Defensie deze succesvolle aanval op de vijand: het staat niet vermeld in het Weekoverzicht Defensie-Operaties.
Vorige week was het ook raak. In de Afghaanse provincie Helmand liet een Nederlandse F16-piloot een lasergestuurde bom vallen op een woonhuis. Volgens defensievoorlichtster Marloes Visser werd assistentie verleend op aanvraag van Britse militairen die vanuit die locatie onder vuur werden genomen. ‘Dat daarbij burgerslachtoffers vallen is triest. We proberen er alles aan te doen om het te voorkomen maar dat is niet altijd mogelijk.’
In De Pers van vandaag geef ik een update van mijn Excessennota. Nederlandse F-16′s hebben sinds het begin van de ISAF-missie op 1 augustus 2006 zo’n 300 aanvallen uitgevoerd, de wapens van de Apache-gevechtshelikopters zijn 200 maal ingezet. Hoeveel burgerdoden daarbij en bij militair optreden op de grond zijn gevallen, is volgens Defensie niet precies te zeggen. Visser: ´Het aantal doden is een indicatie, een Battle Damage Assessment. Je kunt niet altijd op de locaties zelf komen. Ook worden doden snel begraven, wat het onderzoek bemoeilijkt.’ Na aandringen zegt ze: ‘Het zijn er minder dan honderd.’
Een telling door mij voor De Pers in Afghanistan komt tot zeker driehonderd burgerslachtoffers door Nederlands handelen. Mijn bronnen zijn onder andere veldwerkers van mensenrechtenorganisaties, artsen en getuigen. De belangrijkste rechter van Uruzgan Mullah Mohmad Jan schatte in een gesprek in april vorig jaar het aantal burgerdoden bij gevechten in de provincie al tussen de 500 en 600. Hoeveel door coalitietroepen en hoeveel door de taliban waren gevallen, durfde hij niet te zeggen. ‘We weten dat je veel mensen dood als je een bom gooit. De taliban heeft geen zware wapens. De buitenlandse troepen wel.’
Het jaar 2007 was tot nu toe het bloedigste in de provincie. In de nacht van 16 op 17 juni 2007 bestookten 155 mm granaten en vliegtuigbommen het dorp Qala-e-Ragh, in het district Chora. Volgens parlementslid Abdul Khaliq, zelf afkomstig uit het dorp, vielen er 78 doden, acht burgers door de taliban en de rest door Isaf-troepen.
In september kwamen in het district Deh Rawod zeker honderd burgers, schatte vice-districtshoofd Hadji Mohad Naeem indertijd. Hij noemde de namen van twee dorpen, Lablan en Lundyana, waar tien mensen op het leven kwamen door beschietingen van gevechtshelikopters. Getuigen verklaarden tegenover De Pers dat in de dorpen Kakrak en Myandaw tientallen burgers omkwamen bij bombardementen. Defensie erkende de inzet van gevechtshelikopters, maar ontkende de inzet van Nederlandse F-16′s.
Lees hier de rest van het artikel