Geld verruimen is volk verarmen

René Tissen
Business Universiteit Nyenrode

Geld moet rollen
Dat de belangrijkste centrale bank van de wereld aan de vooravond staat van een nieuwe ronde van geldverruiming is welbekend. Binnen enkele weken wordt van de Federal Reserve verwacht dat de geldpersen weer gaan rollen ter hoogte van zo’n 500 miljard dollar. Dat is een ongeveer een derde van de omvang van de eerste ronde van stimuleringsmaatregelen en wordt daarom als relatief ongevaarlijk gezien. Maar dat is het uiteraard niet. Tegenstanders van deze voorgenomen actie “to boldly move ahead”, wijzen op de geringe renteverlaging die deze nieuwe injectie mogelijk zal maken, namelijk tot praktisch nul. Want de rente is al ongekend laag.

Overaanbod
Geld is bijna gratis. Het hardnekkige idee dat ondernemingen en burgers daardoor meer zullen gaan lenen blijft voortbestaan. Tegen beter weten in. Het probleem zit namelijk niet in de beschikbaarheid van leningen. Het probleem zit in een gebrek aan vraag naar leningen. Wanneer nemen mensen weer zoveel schuld op zich dat ook ondernemingen weer geld willen lenen? Simpel: 1) zorg dat burgers de beschikking over gratis geld krijgen. 2) stel hen in staat dat geld geheel naar eigen inzicht en onbelemmerd uit te geven en 3) verzeker hen dat ze het nooit terug hoeven te betalen. Deze oplossing is uiteraard onwerkbaar omdat het vertrouwen van mensen in geld als een waardevol ruilmiddel onmiddellijk verdwijnt.

Wisseltruc
Toch is dit wat de centrale banken momenteel aan het doen zijn. Vervang in het bovenstaande voorbeeld het woordje ‘burgers’ door ‘banken’ (en andere financiële instellingen) en voilá het beleid van de Federal Reserve wordt duidelijk. In de financiële sector verdwijnt het vertrouwen echter niet. Daar neemt het vertrouwen in dit soort beleid juist toe. En dus zullen de beurzen verder stijgen. Maar wie is hier nou gek? Op dit moment is sprake van een wereldwijde –gecoördineerde- actie van geldverruiming. Japan en de VS waren al een poosje bezig en gaan ermee door. Engeland zegt daarom wel te moéten volgen. Want als de een iets doet, moet de ander meegaan vanwege de onderlinge verwevenheid van het mondiale financiële systeem. In feite doen centrale banken momenteel niet anders dan elkaar te bevestigen als een los van de reële werkelijkheid functionerend systeem. Ook Europa zit op deze koers zij het minder agressief, maar ook minder transparant dan de andere landen.

Duitsland maakt niet de dienst uit, nog niet
Zoals altijd fungeert Duitsland als weldenkende stoorzender. Axel Weber, beoogt opvolger van president Trichet van de ECB, waarschuwt voor snel oplopende inflatie als gevolg van het beleid van geldverruiming. Hij is van mening dat vooral de ECB nu snel moet stoppen met het opkopen van de staatsschuld van problematische lidstaten. Met de snelheid van het licht werd hij door Trichet teruggefloten. Trichet maakt wel uit wat er gaat gebeuren. Niet Weber (lees:Duitsland).

Wat gaat het worden
Twee vragen dienen zich krachtig aan: 1) hoe ontstaat inflatie in de context van de huidige economische crisis en 2) hoe kan een eenmaal ingezet beleid van geldverruiming op tijd worden ‘afgestopt’ om te hoge inflatie, misschien zelfs hyperinflatie, tegen te kunnen gaan? Als een trein eenmaal op gang is gekomen, kan dan worden voorkomen dat die op hol slaat? Het wankele beleid van centrale banken schommelt telkens weer op het behoud van vertrouwen van de bevolking in de waarde van hun munt. Daarom is er zo vaak sprake van goed economisch nieuws als het in werkelijkheid gaat om slecht nieuws. Want bij goed nieuws stijgt het vertrouwen en neemt de financiële beleidsruimte toe. Uiteraard is dat bij slecht nieuws niet zo.

Geef een reactie